← Bilik bazası
BİLİK BAZASI / 01

SEO əsasları

SEO nədir, nəticəni nə qədər gözləmək lazımdır və onu necə ölçmək olar — zəmanətli mövqe vədləri olmadan.

SEO nədir?

SEO (axtarış sistemləri üçün optimallaşdırma) — sayt səhifələrinin müştərilərin həqiqətən axtardığı sorğular üzrə Google və Yandex-in pulsuz nəticələrində tapılması, indekslənməsi və göstərilməsi üçün görülən işdir. O, üç qatdan ibarətdir: texniki əlçatanlıq (server, indeksləmə, sürət), məzmun (real tələbə cavab verən səhifələr) və nüfuz (digər saytlardakı keçidlər və xatırlanmalar). İstənilən qatın zəifliyi digərlərinin effektini məhdudlaşdırır.

SEO reklamdan nə ilə fərqlənir?

Reklam göstəriş və ya klik üçün ödənilir və büdcə ilə birlikdə dayanır. SEO kliklər üçün ödəmir: sərmayə saytın özünə yönəlir və təkmilləşdirilmiş səhifələr iş bitdikdən sonra da trafik almağa davam edir. Çatışmazlığı — vaxt və zəmanətin olmamasıdır. Praktikada kanallar bir-birini tamamlayır: reklam tələbi və səhifənin konversiyasını tez yoxlayır, SEO isə uzunmüddətli perspektivdə müraciətin qiymətini aşağı salır.

SEO nə vaxt nəticə verməyə başlayır?

Texniki xətaların (indeksləmədən bağlanmış bölmələr, dublikatlar, pozulmuş yönləndirmələr) düzəldilməsi təkrar taramadan sonra 2–6 həftə ərzində trafikə təsir edə bilər. Tələbə uyğun yeni səhifələr adətən 3–6 aya görünürlük qazanır, rəqabətli sahələrdə daha uzun. Dürüst plan bu üfüqləri ayırır və hər dövrdə hansı göstəricilərin gözlənildiyini göstərir.

Birinci yerə zəmanət vermək olarmı?

Xeyr. Sıralamanı Google və Yandex müəyyən edir, onların alqoritmləri dəyişir, nəticələr isə regiona, cihaza və tarixçəyə görə fərdiləşdirilir. Konkret mövqeyə zəmanət verən podratçı ya heç kimin axtarmadığı sorğuları seçir, ya da saytın aşağı salınmasına səbəb ola biləcək riskli üsullardan istifadə edir. Zəmanət vermək mümkün olan — işin tərkibi, müddətlər və şəffaf hesabatlılıqdır; məhz bunu müqavilədə təsbit etmək lazımdır.

Orqanik trafik nədir?

Axtarışın ödənişsiz nəticələrindən gələn ziyarətlər. GA4-də o, Organic Search kanalı, Yandex Metrika-da «Axtarış sistemlərindən keçidlər» kimi görünür. Onu reklamdan, birbaşa girişlərdən və brend sorğularından ayrı qiymətləndirmək vacibdir: brend trafikinin artımı çox vaxt saytdakı işi deyil, şirkətin tanınmasını əks etdirir.

Axtarış niyyəti (intent) nədir?

Intent — sorğunun arxasındakı tapşırıqdır. «Canonical nədir» — informasiya niyyəti, «SEO-audit qiyməti» — kommersiya, «Viresto əlaqə» — naviqasiya niyyətidir. Müxtəlif niyyətlər üçün müxtəlif səhifələr lazımdır: məqaləni kommersiya sorğusu üzrə irəlilətmək çətindir, xidmət səhifəsi isə yeni başlayanın sualına cavab vermir. Niyyəti cari nəticələrdən görmək ən asandır: orada hansı səhifə növləri var.

SEO-audit nə üçün lazımdır?

Audit saytın böyüməsinə nəyin mane olduğunu göstərir və tapşırıqları təsirinə görə sıralayır. Tipik tapıntılar: vacib bölmələr robots.txt və ya meta robots ilə bağlanıb, səhifələr başqa URL-ə kanonikləşdirilib, parametrli dublikatlar, yavaş mobil versiya, əsas xidmətlər üçün səhifələr yoxdur. Auditsiz büdcə mətnlərə və keçidlərə gedir, texniki maneə isə onların effektini sıfırlayır.

Yeni saytı irəlilətmək olarmı?

Bəli, amma ardıcıllıq vacibdir. Əvvəlcə düzgün texniki baza: HTTPS, sitemap.xml, Search Console və Yandex Vebmaster-də təsdiq, aydın URL-lər. Sonra real tələbi olan hər xidmət və region üçün ayrıca səhifə və məqsəd analitikası. Yeni domenin tarixçəsi və keçidləri yoxdur, ona görə əvvəlcə rəqabəti aşağı olan dar sorğular, geniş sorğular isə sonra böyüyür.

SEO üçün neçə səhifə lazımdır?

Müştərilərin müstəqil tapşırıqları qədər. İnsanlar «sayt auditi» və «trafiki itirmədən saytın köçürülməsi»ni axtarırsa — bu, iki səhifədir. Sorğular yalnız ifadə ilə fərqlənirsə, bir səhifə kifayətdir. Şəhərlər və ya sinonimlər üçün yüzlərlə demək olar ki, eyni səhifəni axtarış sistemləri dəyəri aşağı kontent kimi qiymətləndirir və bu, bütün saytın keyfiyyətini aşağı sala bilər.

SEO-nun effektivliyini necə ölçmək olar?

Əsas göstərici — mövqelər deyil, orqanik axtarışdan gələn müraciətlər və satışlardır. Yanında Search Console və Vebmaster-də göstərişlər və kliklər, indeksdəki səhifələrin payı, sorğu qrupları üzrə görünürlük və giriş səhifələrinin konversiyası izlənilir. Mövqelər faydalı diaqnostik siqnaldır, amma heç kimin axtarmadığı sorğu üzrə top-3 heç bir müştəri gətirmir.