← Bilimlar bazasi
BILIMLAR BAZASI / 02

Texnik SEO

Indekslash, robots.txt, canonical, redirektlar, Core Web Vitals — sayt texnikasi koʻrinishga qanday taʼsir qiladi.

sitemap.xml nima?

Sitemap.xml — qidiruvda koʻrishni xohlagan URL’lar roʻyxati boʻlgan XML fayl. U yangi va chuqur joylashgan sahifalarni topishni tezlashtiradi, lekin indekslashni kafolatlamaydi. Xaritaga faqat 200 kodini qaytaradigan kanonik sahifalar kiritiladi; cheklov — bitta faylda 50 000 URL yoki 50 MB. Xarita robots.txt’da koʻrsatiladi hamda Search Console va Yandex Vebmasterga yuboriladi.

robots.txt nima uchun kerak?

Sayt ildizidagi fayl aylanib chiqish qoidalarini belgilaydi: botlar qaysi boʻlimlarni skanerlamasligi kerak. Muhim: Disallow aylanib chiqishni taqiqlaydi, indekslashni emas — yopiq URL’ga havola boʻlsa, u tavsifsiz natijaga tushishi mumkin. Sahifani qidiruvdan olib tashlash uchun aylanib chiqish ochiq holda meta robots noindex kerak. Maʼlumotlarni himoya qilish uchun robots.txt yaramaydi: bu ochiq fayl, uni hamma koʻradi.

Canonical nima?

rel="canonical" tegi mazmuni bir xil yoki deyarli bir xil sahifalar orasidan afzal URL’ni koʻrsatadi: masalan, UTM-belgilar yoki saralash parametrlari bilan. Bu buyruq emas, maslahat — qidiruv tizimi boshqa URL’ni tanlashi mumkin. Odatiy xato — mavjud boʻlmagan yoki yopiq sahifaga canonical: qidiruv tizimi asosiy versiyani yoʻqotadi va butun boʻlimni indeksdan chiqarishi mumkin.

Indekslash nima?

Indekslash — sahifani qidiruv tizimi bazasiga qoʻshish, shundan keyin u natijalarda koʻrsatilishi mumkin. Zanjir: topish (havolalar, sitemap) → aylanib chiqish → rendering → sifat va dublikatlarni baholash → indeks. Aylanib chiqish indekslash degani emas: Search Console’dagi «Skanerlangan, lekin hali indekslanmagan» holati Google sahifani koʻrganini, ammo uni yetarlicha qimmatli deb hisoblamaganini bildiradi.

404 holati nimani anglatadi?

404 kodi «sahifa topilmadi» degani. Oʻchirilgan URL’lar uchun bu normal javob; 410 sahifa butunlay oʻchirilganini bildiradi va odatda indeksdan tezroq olib tashlanadi. Haqiqiy muammo ikkita: boʻsh sahifa 200 qaytaradigan «yumshoq 404» va mavjud boʻlmagan URL’larga ichki havolalar. Oʻchirilgan sahifaning muqobili boʻlsa, 301-redirekt qoʻygan maʼqul.

301 redirekt nima uchun kerak?

301 — doimiy redirekt: u foydalanuvchilarni, botlarni va sahifa signallarining katta qismini yangi manzilga oʻtkazadi. URL yoki domenni almashtirishda, HTTPS’ga oʻtishda va dublikatlarni birlashtirishda qoʻllanadi. Qoidalar: redirekt zanjirsiz toʻgʻridan-toʻgʻri yakuniy manzilga, mos sahifaga (hammasini bosh sahifaga emas) olib boradi va kamida bir yil saqlanadi. 302 — vaqtinchalik, doimiy koʻchirish uchun yaramaydi.

Core Web Vitals nima?

Bu Chrome foydalanuvchilarining real maʼlumotlari boʻyicha Google’ning uchta koʻrsatkichi: LCP — asosiy kontent yuklanishi (yaxshi ≤ 2,5 s), INP — harakatlarga javob tezligi (≤ 200 ms), CLS — vizual barqarorlik (≤ 0,1). Baholash 28 kunlik tashriflarning 75-persentili boʻyicha olib boriladi. Bu reyting signali, lekin relevantlikdan kuchsizroq; buning evaziga tezlik konversiyaga bevosita taʼsir qiladi.

SEO uchun server HTML kerakmi?

Maʼqul. Google JavaScript’ni bajara oladi, lekin rendering kechiktiriladi va resurs talab qiladi, koʻplab boshqa botlar — jumladan AI-tizimlar krauleri — JavaScript’ni umuman bajarmaydi va faqat boshlangʻich HTML’ni koʻradi. Matn, havolalar va narxlar faqat skriptlardan keyin paydo boʻlsa, ayrim tizimlar ularni koʻrmaydi. SSR yoki statik generatsiya orqali tayyor HTML berish ishonchliroq.

Sahifa dublikatlari bilan nima qilish kerak?

Avval manbasini topish: www va www’siz, oxiridagi slesh, saralash va UTM parametrlari, chop etish versiyalari, bir xil kartochkalar. Keyin asosiy URL’ni tanlab, mos vositani qoʻllash: texnik dublikatlar uchun 301-redirekt, parametrlar uchun canonical, Yandex uchun robots.txt’dagi Clean-param. Ichki havolalar va sitemap faqat asosiy versiyaga olib borishi kerak.

HTTPS nima uchun kerak?

HTTPS brauzer va server oʻrtasidagi maʼlumotlarni shifrlaydi: usiz formadagi kontaktlarni ommaviy Wi-Fi tarmogʻida ushlab olish mumkin, brauzerlar esa saytni «Himoyalanmagan» deb belgilaydi. Google HTTPS’ni reyting signali sifatida hisobga oladi. Oʻtishda barcha URL’lar uchun HTTP’dan HTTPS’ga 301 qoʻyish, ichki havolalar, canonical va sitemap’ni yangilash hamda HSTS sarlavhasini yoqish muhim.