← Bilimlar bazasi
BILIMLAR BAZASI / 12

Sayt va qulaylik

Moslashuvchanlik, tezlik, ochiqlik, formalar va ishga tushirishdan oldingi tekshiruv — saytni nima qulay va konversiyali qiladi.

Moslashuvchan sayt nima?

Bitta URL’da alohida mobil versiyasiz ekran kengligiga — telefon, planshet, kompyuter — qarab maketini qayta quradigan sayt. 320 px’dan boshlab tekshiriladi: matn masshtablashsiz oʻqiladi, tugmalar 44×44 px’dan kichik emas, gorizontal aylantirish yoʻq, formalar va menyu barmoq bilan ishlaydi. Bu Google’ning mobile-first indekslash talabi ham.

Sayt tezligi nega muhim?

Sekin sahifa tashrif buyuruvchilarni yuklanmasdanoq yoʻqotadi: koʻplab mobil foydalanuvchilar kutish 3 soniyadan oshsa ketib qoladi. Tezlik Core Web Vitals orqali reyting signallariga kiradi. Sekin yuklanishning asosiy sabablari: WebP/AVIF’siz siqilmagan ogʻir rasmlar, koʻp tashqi skriptlar (vidjetlar, chatlar, pikselar), sekin xosting, keshlash yoʻqligi.

Saytning ochiqligi (accessibility) nima?

Saytdan turli cheklovlari bor odamlarning foydalana olishi: klaviatura bilan, skrinrider orqali, koʻrish zaif boʻlganda. WCAG 2.2 asosiy talablari: matn kontrasti kamida 4,5:1, forma maydonlarida yorliqlar, axborotli rasmlarda alt, koʻrinadigan fokus, sarlavhalarning mantiqiy tartibi. Ochiq sayt hammaga qulayroq va botlarga tushunarliroq.

Mobil navigatsiya kerakmi?

Ha. Telefonda menyu bir bosishda ochilishi, bandlar yirik va oraliqli boʻlishi, asosiy harakatlar — qoʻngʻiroq qilish, yozish, soʻrov qoldirish — sahifani qidirmasdan mavjud boʻlishi kerak. Burger-menyu klaviatura bilan boshqarilishi va skrinriderga ochiq yoki yopiqligini bildirishi lozim. Menyuning barcha havolalari faqat skriptlarda emas, HTML’da ham boʻlishi kerak.

Soʻrov formasi qanday boʻlishi kerak?

Qisqa: ism, aloqa usuli va ixtiyoriy izoh — har bir ortiqcha majburiy maydon konversiyani pasaytiradi. Maydonlar ustida yorliqlar, maydon yonida tushunarli xatolar, siyosatga havola bilan maʼlumotlarni qayta ishlashga rozilik, muvaffaqiyatli yuborish haqida xabar va javob muddati. Yuborish — HTTPS orqali serverga, odamlarga xalaqit bermaydigan spamdan himoya bilan.

Narxlarni saytda nima uchun koʻrsatish kerak?

Narx — mijozning birinchi savollaridan biri. Koʻrsatilgan narx yoki «...dan» oraligʻi mos kelmaydigan murojaatlarni saralaydi va qarorni tezlashtiradi. Yandex uchun narxlar — tijoriy omillar qismi, AI-tizimlar uchun — foydalanuvchiga yetkaza oladigan fakt. Narx hajmga bogʻliq boʻlsa, moʻljalni va u nimaga qarab oʻzgarishini koʻrsating.

Saytni bir nechta tilda qilish kerakmi?

Faqat mijozlar shu tillarda qidirib, qaror qabul qilsa va siz tarjimani qoʻllab-quvvatlashga tayyor boʻlsangiz: barcha versiyalarda narxlar, xizmatlar va kontaktlarni bir vaqtda yangilash. Eskirgan yoki mashina tarjimasidagi til versiyasi uning yoʻqligidan koʻra koʻproq zarar keltiradi. Texnik jihatdan har bir versiyaga oʻz URL’i, oʻzaro hreflang va interfeys hamda formalarning toʻliq tarjimasi kerak.

FAQ’ni qanday toʻgʻri rasmiylashtirish kerak?

Savollarni real murojaatlardan oling va mavzular boʻyicha guruhlang. Javobning birinchi gapi — toʻgʻridan-toʻgʻri javob, keyin — tafsilotlar va shartlar. Har bir javob boshqalarisiz tushunarli boʻlishi kerak. Bitta savolni turli ifodalar bilan takrorlamang va chastota uchun kalit soʻzlar qoʻshmang. FAQPage belgilashi mashinalarga tuzilmani tanishga yordam beradi.

Animatsiyalardan foydalansa boʻladimi?

Ha, agar ular xalaqit emas, yordam bersa: oʻzgarishlarni ajratib koʻrsatadi, elementlar bogʻliqligini koʻrsatadi, harakatga javob beradi. Cheklovlar: animatsiyalar kontent paydo boʻlishini kechiktirmasligi va maketni siljitmasligi (CLS) kerak, prefers-reduced-motion sozlamasi bor foydalanuvchilar uchun ularni oʻchirgan maʼqul, matn esa animatsiya yoki canvas’da emas, HTML’da boʻlishi lozim.

Saytni ishga tushirishdan oldin qanday tekshirish kerak?

Chek-list: 320 px’dan boshlab mobil kengliklar; klaviatura bilan navigatsiya; barcha formalar yuboriladi va xatlar yetib keladi; har bir sahifada title, description, canonical va hreflang; robots.txt saytni yopmaydi, test muhitidan qolgan noindex yoʻq; sitemap.xml dolzarb; eski URL’lardan redirektlar; HTTPS va HSTS; 404 sahifasi; analitika va maqsadlar; PageSpeed Insights boʻyicha tezlik.